Varant Nedir?

0
480 views
Varant Nedir?
Varant Nedir?

Temel anlamda varant bir menkul kıymet türüdür. İşin detayına inildiğinde, bu menkul kıymet türü, kendisini elinde bulunduran kişiye dayanak varlığı veyahut da dayanak göstergeyi daha önceden belirlenmiş bir fiyattan, belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma ya da satma hakkını verir. Yani varantlar genel manada kullanıcılarına hak verirler. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, hak verilirken yükümlülük getirilmemesidir. Yani varant, menkul kıymetleştirilmiş bir opsiyon olarak tanımlanabilir.

Yatırımcı varant satın aldıysa dayanak varlığın kendisini satın almış olmaz; ancak söz konusu dayanak varlığı satın alma ya da satma hakkını alır. Ek olarak varantlar için risk, ödenen primlerle sınırlandırılır.

BIST’te işlem gören varantlar, aynı zamanda hisse senetlerinde olduğu gibi piyasa yapıcılı sürekli müzayede sistemleri ile de işlem görür. Yine bir diğer özellik olarak varantlarda takasın vade içinde hisse senetleri ile aynı şekilde değerlendirildiği bilinmektedir. Bu da t+2 olarak ifade edilir. Eğer vade sonunda ekonomik anlamda bir değer yaratmış ise, varantlardan kazanılan hak takas bittikten 1 iş günü sonrasında kullanılabilir.

Kaldıraçla işlem yapılmasına olanak sağlanan varantlar, hisse senedi yatırımmları gibi değil de düşüş öngörüsü ardından satış yönlü pozisyonların da alınabilmesine imkan tanırlar. Bu özelliğinden dolayı işlem gören varantların satım varantları ve alım varantları olarak isimlendirildikleri de bilinmektedir. Bu tarz işlemlerin gerçekleştirilmesi için de belli bir miktar prim yatırılmalıdır.

 

Varantların Özellikleri Nelerdir?

  • Serbest marjla işlem gören varantlar, kotasyon fiyat aralığı arasında işlemlerini gerçekleştirirler.
  • Varantlar için açığa satış işlemi mümkün değildir.
  • Varantlar herhangi bir ödünç işlemi için de değerlendirilemez.
  • Varantların kredili işlemleri yoktur; emir iptali ise her daim serbesttir. Emir bölme ise tıpkı hisse senetlerindeki gibi uygulanır.
  • Varantlarda fiyatların ve miktarların iyileştirilmesi ya da kötüleştirilmesi mümkündür.
  • Varantlar için özel emirlere de izin verilir. Bu özel emirler kotasyon aralığı dışında da olabilir.
  • Piyasa yapıcı tarafından kotasyon verilmeksizin emir kabulü ya da diğer işlemler varantlar için başlatılamaz.
  • Her varant için önceden belirlenmiş bir vade tarihi vardır. İhraç esnasında belirlenen vade tarihi, Avrupa ve Amerika tipi varantlarda hak kullanımı için belirleyicidir. Örnek olarak Avrupa tipi için vade sonunda hak kullanımı mümkün iken, Amerika tipinde vade sonuna kadar istenilen herhangi bir tarihte söz konusu varant haklarından istifade edilebilir.

Bir Cevap Yazın